Bu sayfanın konusu: Adet öncesi disforik bozukluk
Adetten önceki günlerde hafif huzursuzluk pek çok kadının tanıdığı bir durumdur. Ancak bazı kadınlarda bu dönemde öfke, çökkünlük ve kaygı o kadar yoğunlaşır ki iş ve ilişkiler bozulur. Elmadağ'da psikiyatrist arayan kadınlar için adet öncesi disforik bozukluğu anlatıyoruz.
Adet öncesi sendromdan farkı nedir?
Adet öncesi sendromda şişkinlik, göğüs hassasiyeti ve hafif sinirlilik gibi yakınmalar görülür ve günlük hayat genellikle sürer. Adet öncesi disforik bozuklukta ise belirtiler belirgin biçimde duygusaldır ve şiddetlidir: yoğun sinirlilik ve öfke, ani ağlama nöbetleri, umutsuzluk, kaygı ve kendini kontrol edemiyor gibi hissetme. Belirtiler adetten önceki günlerde başlar ve adetin başlamasıyla birkaç gün içinde belirgin olarak azalır. Kadınların küçük bir bölümünü etkiler ve tedavi edilebilir bir durumdur.

Belirti takibi neden önemli?
Tanı için belirtilerin adet döngüsüyle ilişkisinin gösterilmesi gerekir. Bu nedenle en az iki döngü boyunca her gün ruh hâlini ve yakınmaları not etmek istenir. Bu kayıt, belirtilerin gerçekten adet öncesinde mi yoğunlaştığını, yoksa ay boyunca süren bir depresyon ya da kaygı bozukluğunun adet öncesinde mi arttığını ayırt etmeyi sağlar.
Tedavi seçenekleri
- Bazı antidepresanlar belirtileri belirgin biçimde azaltır; sürekli ya da yalnızca adet öncesi dönemde kullanılabilir.
- Bilişsel davranışçı terapi öfke ve kaygıyla baş etmeyi kolaylaştırır.
- Düzenli egzersiz, yeterli uyku ve kafeinin azaltılması destekleyicidir.
- Bazı hormon tedavileri jinekologla birlikte değerlendirilebilir.
Günlük hayatta baş etme
Belirtilerin hangi günlerde yoğunlaşacağını bilmek, o dönemi önceden planlamayı mümkün kılar. Önemli toplantıları, zor konuşmaları ve yoğun sosyal programları mümkünse o günlere koymamak, yeterli uyku ve düzenli öğünlere dikkat etmek yükü hafifletir. Eş ve yakınlarla bu dönemi açıkça konuşmak, yaşanan gerginliklerin kişisel algılanmasını önler. Belirti günlüğü hem sizin hem de hekiminizin tedavinin etkisini izlemesini kolaylaştırır.
Depresyon ve kaygıyla ilişkisi
Adet öncesi disforik bozukluk ile depresyon ve kaygı bozuklukları birlikte görülebilir. Belirtiler adetten sonra da sürüyorsa, ay boyunca devam eden bir duygudurum bozukluğunun adet öncesinde arttığı düşünülür ve tedavi buna göre planlanır. Belirtiler sırasında kendine zarar verme düşünceleri ortaya çıkarsa beklemeden 112 aranmalıdır.
Elmadağ'da psikiyatriste başvuru
Elmadağ'da yaşayan kadınlar psikiyatri polikliniklerine ya da muayenehanelere randevuyla başvurabilir. Görüşmeye belirti kayıtlarınızla gitmek değerlendirmeyi kolaylaştırır. Kayıt tutmak için basit bir takvim ya da telefon notu yeterlidir; her gün ruh hâlinizi birkaç kelimeyle yazmanız, döngüyle ilişkiyi açıkça ortaya koyar.
Sık sorulan sorular
Bu durum "nazlanma" mı?
Hayır. Adet öncesi disforik bozukluk tanımlanmış ve tedavi edilebilir bir durumdur.
İlacı yalnızca adet öncesi kullanmak mümkün mü?
Bazı kadınlarda mümkündür; kullanım şekline hekim karar verir.
Hangi uzmana gitmeliyim?
Psikiyatrist ve jinekolog birlikte değerlendirme yapabilir.
Doğum kontrol hapı belirtileri etkiler mi?
Bazı kadınlarda belirtileri azaltabilir, bazılarında artırabilir; bu konu jinekologla birlikte değerlendirilmelidir.
Menopozla birlikte geçer mi?
Adet döngüsü sona erdiğinde bu belirtiler de genellikle sona erer; ancak menopoz döneminin kendine özgü duygudurum değişiklikleri olabilir.