Bu sayfanın konusu: İlişki ve evlilik sorunları
Uzun süren bir ilişkide tartışmalar kaçınılmazdır; ancak bitmeyen kavgalar, soğukluk ya da güvenin sarsılması zamanla iki kişinin de ruh sağlığını etkiler. Etimesgut'ta psikiyatrist arayanlar için ilişki ve evlilik sorunlarının ruhsal yönlerini ve çift terapisini anlatıyoruz.
Hangi işaretler ilişkinin zorlandığını gösterir?
- Aynı konuların tekrar tekrar tartışılması ve hiçbir zaman çözülememesi
- Eleştiri, küçümseme, savunmaya geçme ve konuşmayı tamamen kesme
- Birlikte geçirilen zamanın azalması, yalnızca zorunlu konuların konuşulması
- Yakınlık ve cinsel yaşamda belirgin soğuma
- Kavgaların çocukların önünde yaşanması ya da çocukların taraf tutmaya zorlanması
- Güvenin aldatılma, yalan ya da maddi konular nedeniyle sarsılması

İlişki sorunları ruh sağlığını nasıl etkiler?
Süregiden ilişki sorunları kaygı, depresyon, uykusuzluk, öfke kontrol güçlüğü ve alkol kullanımında artışla yakından ilişkilidir. Tersine, eşlerden birinde tedavi edilmemiş depresyon, kaygı bozukluğu, dikkat eksikliği ya da bağımlılık ilişkiyi zorlayan önemli bir etkendir. Bu nedenle psikiyatrist ilişkideki sorunları değerlendirirken eşlerin her birinin ruhsal durumunu da göz önünde bulundurur. Bazen bireysel tedavi, ilişkideki gerginliği de belirgin biçimde azaltır.
Tartışmayı kavgadan ayıran şey
Sağlıklı tartışmada eşler birbirinin kişiliğine değil, davranışına odaklanır; "Sen hep böylesin" yerine "Dün akşam geç kaldığında endişelendim" denir. Ses yükseldiğinde ara vermek, karşı tarafın söylediğini kendi cümleleriyle tekrar ederek anladığını göstermek ve her tartışmada geçmişin bütün hesaplarını açmamak çatışmayı yönetilebilir kılar. Küçümseme ve aşağılama, ilişkiye en çok zarar veren davranışlardır.
Aldatılma sonrası
Aldatıldığını öğrenmek pek çok kişide şok, öfke, yoğun kaygı, uykusuzluk, takıntılı düşünceler ve olayı sürekli zihinde canlandırma gibi travmaya benzer tepkilere yol açar. Bu dönemde kişinin önce kendi ruh sağlığını koruması, önemli kararları belirtiler yatıştıktan sonra vermesi önerilir. İlişkiyi sürdürmek ya da bitirmek hangi yönde karar verilirse verilsin, bireysel destek ve gerekirse çift terapisi sürecin sağlıklı yönetilmesine yardım eder.
Çift terapisi nasıl işler?
Çift terapisinde amaç kimin haklı olduğunu bulmak değil, iki kişinin birbirini anlamasını ve döngüye giren olumsuz etkileşimleri değiştirmesini sağlamaktır. Görüşmelerde iletişim biçimleri, çatışma döngüleri, beklentiler ve ihtiyaçlar ele alınır; aradaki görüşmelerde uygulanacak küçük adımlar belirlenir. Duygu odaklı ve bilişsel davranışçı çift terapileri araştırmalarla desteklenen yaklaşımlardır. Eşlerden birinde ciddi bir ruhsal hastalık ya da bağımlılık varsa psikiyatrik tedavi çift terapisiyle birlikte yürütülür.
Şiddet varsa
Fiziksel, sözel, ekonomik ya da cinsel şiddetin olduğu ilişkilerde öncelik çift terapisi değil, şiddete maruz kalan kişinin güvenliğidir. Bu durumda kişinin güvenli bir yere ulaşması, güvendiği kişilerden destek alması ve yasal koruma yollarını öğrenmesi gerekir. Şiddet döngüsü çoğu zaman kendiliğinden düzelmez; uzman desteği hem güvenlik planı hem de ruhsal toparlanma için önemlidir.
Çocuklar ve ilişki sorunları
Eşler arasındaki çatışma çocukları doğrudan etkiler. Sık ve yüksek sesli kavgalara tanık olan çocuklarda kaygı, uyku sorunları, okul başarısında düşüş ve davranış sorunları görülebilir. Çocuklar çoğu zaman kavgaların sorumlusu olarak kendilerini görür. Tartışmaları çocukların yanında yapmamak, çocukları haberci ya da taraf olarak kullanmamak ve tartışmadan sonra çocuklara her şeyin yolunda olduğunu sakin bir dille anlatmak onları korur.
Eşlerin anlaşmazlıkları çocuklar önünde saygılı bir biçimde çözebilmesi ise çocuklara sorun çözmenin değerli bir örneğini sunar. Kalıcı çatışmalarda çift terapisi yalnızca eşlere değil, bütün aileye iyi gelir.
Yakınlığı yeniden kurmak
Uzun süren gerginlik ve soğukluk dönemlerinden sonra yakınlığı yeniden kurmak zaman alır. Küçük ve düzenli adımlar büyük jestlerden daha etkilidir: her gün birkaç dakika telefonlar kapalıyken günün nasıl geçtiğini konuşmak, haftada bir birlikte yürüyüş ya da yemek, birbirinin çabasını fark edip teşekkür etmek gibi. Cinsel yaşamdaki sorunlar da utanmadan konuşulmalıdır; bazen altında depresyon, kaygı, ilaç yan etkileri ya da bedensel bir neden olabilir ve tedavi edilebilir.
Eşlerin birbirine karşı merakını yeniden canlandırmak, ilişkiyi rutinin dışına taşır. Birlikte yeni bir şey öğrenmek ya da yeni bir yer keşfetmek bunun için iyi bir başlangıçtır.
Etimesgut'ta psikiyatriste başvuru
Etimesgut'ta yaşayanlar ilişki ve evlilik sorunlarına eşlik eden kaygı, depresyon ve uyku sorunları için psikiyatri polikliniklerine ya da muayenehanelere başvurabilir. Değerlendirme sonrasında gerekirse çift terapisine yönlendirme yapılır.
Sık sorulan sorular
Çift terapisine eşim gelmek istemiyor, ne yapabilirim?
Tek başınıza da başvurabilirsiniz. Bireysel görüşmeler hem sizin ruh sağlığınızı korur hem de ilişkideki tutumlarınızı gözden geçirmenize yardım eder.
Çift terapisi kaç seans sürer?
Soruna göre değişir; çoğu zaman birkaç ay boyunca haftalık ya da iki haftada bir görüşme yapılır.
Psikiyatrist mi çift terapisti mi?
Eşlik eden depresyon, kaygı, bağımlılık ya da uyku sorunları varsa önce psikiyatrik değerlendirme önerilir; ilişki odaklı çalışma çift terapistiyle sürdürülebilir.
Sürekli kavga ediyoruz, boşanmalı mıyız?
Bu kararı yoğun öfke ve kırgınlık anında vermemek önerilir. Destek almak, ilişkinin sürdürülebilir olup olmadığını daha sağlıklı değerlendirmenizi sağlar.
İlişki sorunları depresyona yol açar mı?
Süregiden ilişki sorunları depresyon riskini artırır; tersine depresyon da ilişkileri zorlar. Her ikisinin birlikte ele alınması önemlidir.
İlişkide kıskançlık ne zaman sorun olur?
Kıskançlık sürekli kontrol etmeye, telefon karıştırmaya, kısıtlamaya ve suçlamaya dönüşüyorsa ilişkiye ve ruh sağlığına zarar verir.
Evlilik öncesi danışmanlık yararlı mı?
Evet. Beklentilerin, iletişim biçimlerinin ve çatışma çözme yollarının önceden konuşulması ilişkiyi güçlendirir.
Eşimde depresyon var, ne yapmalıyım?
Onu suçlamadan destekleyin, tedaviye başvurmasını cesaretlendirin ve kendi ruh sağlığınızı da koruyun.