Bu sayfanın konusu: Cinsel isteksizlik ve performans kaygısı
Cinsel sorunlar hem kadınlarda hem erkeklerde sık görülür; ama utanç nedeniyle en geç konuşulan konular arasındadır. Haymana'da psikiyatrist arayanlar için cinsel isteksizliğin ve performans kaygısının ruhsal yönlerini anlatıyoruz.
Ruhsal nedenler
Cinsel istek ve işlev; duygudurum, stres düzeyi, ilişki kalitesi ve bedensel sağlıkla yakından ilişkilidir. Depresyon cinsel isteği belirgin biçimde azaltır. Performans kaygısında ise kişi "ya başaramazsam" düşüncesine öyle odaklanır ki bu kaygının kendisi sorunu başlatır ve bir kısır döngü oluşur. İlişkideki çözülmemiş çatışmalar, geçmişteki olumsuz deneyimler ve yoğun iş stresi de sık rastlanan nedenlerdir. Bazı antidepresanlar ve diğer ilaçlar da cinsel yan etkilere yol açabilir.
Değerlendirme nasıl yapılır?
İlk adım bedensel nedenlerin dışlanmasıdır: şeker hastalığı, hormon bozuklukları, damar hastalıkları ve kullanılan ilaçlar gözden geçirilir; gerekirse üroloji ya da jinekoloji değerlendirmesi istenir. Psikiyatrist yakınmanın ne zaman başladığını, her durumda mı yoksa belirli durumlarda mı olduğunu, eşlik eden depresyon ya da kaygıyı ve ilişkiyi ayrıntılı olarak ele alır. Görüşmeler tamamen gizlidir.
Tedavi seçenekleri
- Altta yatan depresyon ya da kaygı bozukluğunun tedavisi
- Cinsel yan etki yapan bir ilaç varsa, hekim kontrolünde doz ya da ilaç değişikliği
- Performans kaygısına yönelik bilişsel davranışçı terapi ve cinsel terapi teknikleri
- Çift görüşmeleri ile iletişimin güçlendirilmesi
İlişki ve iletişim
Cinsel sorunlar çoğu zaman çiftler arasında konuşulmadan geçiştirilir; bu sessizlik ise yanlış anlamalara yol açar. İstek azalması karşı tarafça sevgisizlik olarak algılanabilir, performans kaygısı yaşayan kişi ise yakınlıktan tamamen kaçınmaya başlayabilir. Sorunu suçlamadan, ortak bir mesele olarak konuşmak ve birlikte destek aramak hem cinsel hayatı hem ilişkiyi korur. Cinselliği yalnızca performans üzerinden değerlendirmek yerine yakınlığın farklı biçimlerine yer açmak kaygıyı azaltır.
Sık yapılan yanlışlar
- Reçetesiz ve denetimsiz ürünlere başvurmak
- Antidepresanı yan etki nedeniyle kendi başına bırakmak
- Sorunu yıllarca ertelemek
- Alkolü kaygıyı azaltmak için kullanmak; alkol cinsel işlevi daha da bozar
Haymana'da psikiyatriste başvuru
Haymana'da yaşayanlar psikiyatri polikliniklerine ya da muayenehanelere randevuyla, isterlerse eşleriyle birlikte başvurabilir. Kullandığınız ilacı yan etki nedeniyle kendi başınıza bırakmayın; hekiminizle konuşun. Görüşmeye kullandığınız bütün ilaçların ve varsa son tahlil sonuçlarınızın listesini götürmeniz, değerlendirmeyi hızlandırır. Bu konuyu ilk görüşmede açmakta zorlanırsanız, yakınmanızı kısaca yazıp hekime göstermeniz de bir yoldur.
Sık sorulan sorular
Antidepresan cinsel isteği azaltır mı?
Bazı antidepresanlar azaltabilir; hekim doz ya da ilaç değişikliğiyle çözüm arayabilir.
Bu sorun geçer mi?
Nedeni belirlenip uygun tedavi uygulandığında çoğu kişide belirgin düzelme olur.
Eşimle birlikte mi gitmeliyim?
Zorunlu değil; ama çift görüşmeleri pek çok durumda yararlıdır.
Bu konuyu hekime nasıl açarım?
Kısa ve doğrudan söylemeniz yeterlidir; hekimler bu konuyla sık karşılaşır ve konuşmayı kolaylaştıracak sorular sorar.
Yaşla birlikte cinsel istek azalır mı?
Bir miktar değişebilir; ancak belirgin ve sizi rahatsız eden bir azalma değerlendirilmesi gereken bir durumdur.